Comité tot behoud van de
Nederlandse Hervormde Kerk

Persbericht: Motie Burggraaf onoverkomenlijk

'principieel onoverkomelijk en kerkjuridisch levensgevaarlijk'

Donderdag 11 maart werd op de laatste Hervormde synode door drs.M.Burggraaf nog een motie ingediend om bezwaarde gemeenten voorlopig voor vijf jaren binnen het ge­heel van de PKN te houden. Het Comité is dankbaar voor de inzet van dit synodelid en tevens voor het feit dat vele synodeleden uitspraken niet beseft te hebben dat het verzet en de gevolgen zo groot zouden zijn en dat zij alsnog tot een oplossing zouden willen komen om scheuren en breuken te voorkomen.


Motie

Ouderling Burggraaf deed in zijn motie een voorstel om de commissie van bijzondere zorg een extra mogelijkheid tot bemiddeling te geven. Zij zou gemeenten die na het gesprek met deze commissie in meerheid niet mee kunnen met de PKN de mogelijkheid moeten bieden, na overleg met de classis, de status van "hervormde gemeente van bijzondere aard" te verkrijgen. Gemeenten met deze status worden ingedeeld bij een hervormde classis. Ambtsdragers van deze gemeenten komen gedurende vijf jaar niet tot de vorming van een nieuwe kerkgemeenschap die rechtspersoonlijkheid bezit. Na die vijf jaar wordt vervolgens de situatie geëvalueerd. Mocht dan blijken dat in meerderheid ambts­dragers en gemeenteleden hun eigen plaats niet kunnen vervullen binnen de Protestantse Kerk in Nederland, een adequate voorziening te treffen met het oog op het komen tot een nieuw kerkelijk leven van betrokkenen.


Evaluatie

Het bestuur van het Comité tot behoud van de Ned.Herv.Kerk heeft in zijn vergadering van woensdag 17 maart vastgesteld dat de motie Burggraaf moet worden afgewezen omdat deze voor het Comité principieel niet te aanvaarden is. Hoewel een krant kopte "Synode doet stap richting bezwaarden" moet vastgesteld worden dat er geen enkele stap gedaan is, hoe sympathiek de bedoeling van Burggraaf ook is. Principieel wordt er geen enkele wijziging aangeboden. Ordinantie 2, artikel 13 die over "gemeenten van bijzondere aard" spreekt, vermeldt "Voor deze gemeenten gelden - voor­zover in de orde van de kerk niet anders is bepaald - dezelfde regels als voor andere gemeenten."

Ook deze bijzondere status betekent een geheel staan binnen de kaders van de PKN. Burggraaf formuleerde in zijn eerste voorstel dat deze gemeenten exclusief gebonden zouden zijn aan de gereformeerde belijdenissen. Later werd een gecorrigeerde versie uitgereikt, waarin stond dat zij hier "ten volle aan gebonden" zijn. Dus niet anders dan met de Verklaring.

Alle bezwaren tegen erkennen van de pluraliteit en van niet-bijbelse verordeningen als de zegening van niet-huwelijkse relaties blijven recht overeind staan. Hier verandert de motie niets aan. Daarom is de motie voor het Comité prin­cipieel onoverkomelijk. Het Comité wil voluit op bijbelse wijze kerk zijn. Of zoals ds.Schreuders ter synode formuleerde: "wij willen geen kerk waar men gereformeerd mag zijn, maar een kerk waarin men gereformeerd moet zijn".


Kerkjuridisch
Als bezwaarde gemeenten dit voorstel zouden aangrijpen, zouden zij kerkjuridisch levens­gevaarlijk bezig zijn. Waarom? Omdat zij hun rechtspersoon dan inbrengen binnen de PKN, waaruit zij deze nooit meer kunnen losmaken. Ze worden ondanks de naam "van bijzondere aard" zelfstandig onderdeel van de PKN en kunnen daaruit niet losgemaakt worden. De synode beweert weliswaar hetzelfde van de hervormde gemeenten, namelijk dat zij zich niet los kunnen maken van de Ned.Herv.Kerk, maar deze mening is ten aan­zien van de Hervormde Kerkorde nog hoogst omstreden en betwistbaar. Vandaar dat vele gemeenten een verklaring voor recht hebben aangevraagd.

Ten aanzien van de PKN is het echter wel waar, omdat in het kader van de kerkorde van de PKN dit van tevoren aan de gemeenten is meegedeeld (zie o.m. Notitie Verenigings­besluit van juni 2003). Wie eenmaal in de PKN zit kan er als gemeente niet meer uit.

De motie van Burggraaf is ook in dit opzicht fijnzinnig geformuleerd. Het zijn gemeenten die niet mee kunnen die deze status verleend krijgen, terwijl bij de evaluatie na vijf jaren gesproken wordt over "mocht dan blijken dat in meerderheid ambtsdragers en gemeenteleden hun eigen plaats niet kunnen vervullen binnen de Protestantse Kerk in Nederland, een adequate voorziening te treffen met het oog op het komen tot een nieuw kerkelijk leven van betrokkenen". De gemeente als rechtspersoon blijkt dan onomkeerbaar binnen de PKN te zijn gebracht. Individuele leden kunnen zich dan alleen nog maar afscheiden van de PKN en afscheiding is nu net wat de bezwaarden niet willen. Zij willen blijven die zij zijn, Hervormd met alleen de Schrift en de gereformeerde belijdenis­geschriften, zoals de Herv. Kerk van meet af geweest is.


Andere bezwaren
Een ernstig bezwaar is eveneens dat de motie alleen spreekt over gemeenten in meerderheid, waar het om een grote of aanzienlijke minderheid gaat, valt er niets te regelen. Dezen zouden dan alleen hun weg moeten gaan.

De motie regelt ook niets voor het geval men na vijf jaren de status van "Hervormde ge­meente van bijzondere aard" zou willen behouden. Er bestaan dan in ieder geval geen Hervormde classes meer. Over vijf jaren moeten immers alle classes gefuseerd zijn. De gemeenten leveren zich bovendien geheel uit aan de Commissie van bijzondere zorg. Deze bepaalt nu of er een meerderheid is, deze evalueert over vijf jaren en bepaalt of "gebleken is" en deze bepaalt dan wat een "adequate voorziening" is.

Het zich uitleveren aan deze commissie vereist wel vertrouwen en dat is er niet omdat er geen objectieve regels zijn. In een gemeente met een niet geringe min­der­heid gezien het totaal aantal kerkgangers, werd onlangs door leden van deze commissie gesteld dat men geen enkele voorziening wilde treffen omdat het aantal dat niet mee kan naar de PKN werd afgezet tegen het totaal van de kaartenbak met papieren leden.


Conclusie

Het bestuur van het Comité ziet in de motie geen enkele stap in hun richting, maar vele stappen terug. Verder gesprek heeft alleen zin als de synode nu komt met de wil om werkelijk tot een oplossing te komen van de knelpunten zoals die steeds weer helder geformuleerd zijn. Het is niet waar dat het Comité alle handreikingen afwijst. Maar tot nu toe gaat het alleen om verbeteringen in de marge of om constructies die niet tegemoet ko­men aan de knelpunten waarom de leden voor God en hun geweten niet mee kunnen.





Laatst gewijzigd: donderdag 1 april - Geplaatst: donderdag 1 april
Deze site
Doel Comité
Nieuwsbrief Extranet

SOW info sites
SOW info-site
Dossier SOW

L. Konkordie
A. Confessie
Barmer Thesen

Heidelberger Cat.
NGB
Dordtse Leerr.

Overige sites
W. van Vlastuin
Reformatio